In 1965 lanceerde uitgeverij Fleetway een nieuw blad genaamd Ranger. Eén van de strips die vanaf het begin in dit blad verscheen was de reeks De opkomst en ondergang van het keizerrijk Trigië (The rise and fall of the Trigan empire). Voor deze serie had de uitgeverij de schrijver Mike Butterworth in de arm genomen om de scenario's te verzorgen. En ook had men een tekenaar voor de serie aangetrokken, namelijk Don Lawrence. De nieuwe serie moest één van de steunpilaren van het nieuwe blad worden.
De serie werd inderdaad populair. Het overleefde het blad Ranger en verscheen vanaf 1966 in een ander stripblad namelijk Look and Learn van uitgever I.P.C. Inmiddels werden de verhalen over Trigië ook uitgebracht in andere Europese landen. En ook hier bleek de serie zeer populair. Ook in Nederland verschenen de verhalen in stripbladen zoals PEP en later Eppo.

Als makers van de serie 'De opkomst en ondergang van het keizerrijk Trigië' komen altijd eerst de namen van Don Lawrence en Mike Butterworth in het hoofd op. Dit tweetal heeft immers de reeks gecreëerd. De verhalen die van hun hand zijn verschenen werden vanaf 1965 gepubliceerd. In de album reeks zijn dit de eerste 21 delen. Nadat Don Lawrence in 1976 had besloten om te stoppen, werd het tekenwerk overgenomen door Oliver Frey. De scenario's waren nog wel van Mike Butterworth. Al snel volgde er weer een wisseling van tekenaar. Gerry Wood nam het penseel over. Maar in 1982 viel het doek voor de serie. In latere jaren verschenen er nog wel enkele luxe heruitgaven.

Don Lawrence werd geboren op 17 november 1928 in Londen. Na zijn schooltijd ging Lawrence in miliraire dienst. Later ging hij kunst studeren aan de Borough Polytechnic Institute. Hoewel hij de opleiding niet met goed gevolg afsloot, maakte hij hier wel kennis met het werken aan strips. Een oud leerling gaf eens een voorlichting over zijn werk in dit gebied. Omdat hij hierdoor geïnspireerd was geraakt probeerde hij zijn geluk bij de Amalgamated Press (het latere Fleetway Publications). Hier werd gesuggereerd dat hij zijn geluk eens bij Mick Anglo moest proberen. Anglo had een bedrijf dat strips bewerkte voor een andere uitgever. Lawrence kon aan de slag en tekende vier jaar lang de avonturen van Marvelman en diverse wild west strips. Na een ruzie met Anglo over zijn salaris ging Lawrence werken voor Odhams Press en (weer voor) Fleetway Publications. In 1965 werd hij gevraagd om 'The rise and fall of the Trigan empire' te gaan tekenen voor het blad Ranger. Dit bleef hij doen tot 1976. Daarna begon hij met de serie Storm die voor het eerst verscheen in het Nederlandse stripblad Eppo. In de loop der jaren tekende Lawrence ook nog andere strips maar Trigië en Storm zijn zijn bekendste werken. Don Lawrence overleed op 29 december 2003.

Mike Butterworth werd geboren op 10 januari 1924. Hij volgde zijn opleiding aan de Camberwell College of Arts. Een korte tijdje werkte hij als leraar, gevolgd door een betrekking als vertegenwoordiger. Maar uiteindelijk kwam hij terecht bij de Amalgamated Press als scriptschrijver. In het begin schreef hij vooral voor wild west series als Billy the Kid en Buffalo Bill. Door zijn interesse in geschiedenis ging hij zich ook met andere tijdvakken bezighouden. In 1965 werd hem gevraagd het scenario te gaan schrijven voor 'The rise and fall of the Trigan empire'. Al snel na aanvang van de serie verliet Butterworth het bedrijf Fleetway Publications, zoals het bedrijf was gaan heten, en werd freelancer. Zijn eerste boek (The soundless scream) verscheen in 1967. Er zouden nog een groot aantal boeken van zijn hand verschijnen. Mike Butterworth overleed op 04 oktober 1986.


Trigië - Strijd om Trigië (L'Empire de Trigan) Door de leegte van het heelal suist een ruimteschip. Stuurloos vervolgt het zijn weg door de immense ruimte, want de bemanning aan boord van het sterrenschip is dood. Zij waren afkomstig van de verre planeet Elekton en met hun dood stierven de laatste der Trigiërs. Alleen door een speling van het lot krijgt het schip een andere koers en stevent recht af op een blauwe planeet, derde van de zon. De Aarde! Met een enorme klap komt het schip in de moerassen van Florida terecht. De wereld is in beroering. Wetenschappers van de hele wereld storten zich op de ruimtereiziger. Maar het lukt niemand om het geheimzinnige schrift te ontcijferen. Na verloop van tijd geeft men de moed op. Maar een enthousiaste student, Richard Peter Haddon, weet van geen opgeven. Jaar na jaar bestudeert hij de vreemde taal. En wanneer hij inmiddels 70 jaar is geworden heeft hij succes. Dankzij zijn inspanningen kan men kennis nemen van de geschiedenis van het keizerrijk Trigië.
Miljarden kilometers van de Aarde verwijderd is de ster Yarna. Om deze zon draait de planeet Elekton. Het landgedeelte is verdeeld in 5 grote delen. Loka, Tharv, Daveli, Cato en Vorg. Dit laatste land wordt bewoond door een zwevende maar hoogbeschaafde stam. De stam wordt geleid door de drie broers Brag, Klud en Trigo. Deze laatste is ervan overtuigd dat het volk zich in een stad moet vestigen om te overleven. Hij wijst naar 5 heuvels waar hij in zijn gedachten al zo vaak een schitterende stad heeft zien verrijzen. Maar zijn broers zien het nut er niet van in. Trigo en Brag rouwen uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence Zij zijn jagers en geen stedelingen. Maar dan verschijnt er een vliegtuig in de lucht. Het is een verkenningstoestel van Loka, een krijgszuchtig volk. Het vliegtuig scheert over de stam en opent het vuur. Een aantal vindt de dood, waaronder een zoon van Brag. De roep om wraak is groot. Natuurlijk. Maar Trigo beseft dat zij eerst een verdedigingslinie moeten hebben. Zonder dit zijn zij kansloos tegen het leger van Loka. En er is tijd want de koning van Loka heeft zijn oog eerst op een ander land laten vallen: Tharv. Terwijl de oorlog zich naar dat land verplaatst trachten de Vorgs een muur op te richtten, maar ondanks alle inspanning is het een mislukking. Het leger van Loka opent de aanval op Tharv. Burgers vluchten weg. Een groep bereikt het land van Vorg, onder hen de geleerde Perik en zijn dochter Salvia. Hoewel er wantrouwen heerst, zorgt Trigo ervoor dat de vluchtelingen worden opgenomen door de stam. Dit zal een juiste beslissing blijken te zijn. Want na Cato zal Vorg aan de beurt zijn. Maar dit zijn niet de enige problemen. Er dreigt een broederstrijd om de macht van de stam Vorg. Zal het Trigo met de hulp van Perik lukken om de macht van Loka te weerstaan? En wat zijn de gevolgen van de interne strijd tussen broers voor het leiderschap en de sterkte van de stam?

Het album 'De strijd om Trigië' (L'Empire de Trigan) is de logische opening van de serie. De Engelse titel was waarschijnlijk Victory for the Trigans. Het verhaal introduceert direct al een aantal hoofdpersonages zoals Trigo, Brag en Perik. Ook krijg je een overzicht van de andere stammen die op de planeet Elekton leven. Met andere woorden het is een introductie in het universum van Trigië. De mengeling van Romeinse attributen en moderne wapens en middelen wordt al wel direct ingezet. Ook het bouwen van een stad op heuvels door een volk dat eerst leefde van het land is een verwijzing naar Rome. In latere verhalen zullen de inspiratiebronnen nog duidelijker naar voren komen. Wat mij altijd heeft gefascineerd aan deze serie zijn de tekeningen. Zoals Don Lawrence later vertelde ging het ook daadwerkelijk om geschilderde platen. Overigens hadden de verhalen origineel geen titel. De Engelse naam is afkomstig van de herdrukken uit de Don Lawrence collectie. Welkom op Elekton.


Trigië - De gevangene van Zerss (L'anneau de Zerss) In de vierde maand van het jaar Yedal wordt een groot passagiersschip te water gelaten. Wanneer dit schip is afgebouwd begint het aan zijn eerste vaart. Onder de gasten bevinden zich veel prominenten van het keizerrijk. Ook Trigo en Janno zijn aanwezig, evenals Perik en diens dochter Salvia. Alles verloopt prettig maar dit duurt niet lang. Want het schip wordt door een groep gemaskerde bandieten overvallen. Janno probeert nog weerstand te bieden maar moet dit bijna met de dood bekopen. Het blijkt de opmaat tot een groot aantal overvallen door deze bende. Dit tot grote woede van Trigo. Het leger zoekt constant naar de daders en ook de luchtmacht is iedere dag actief. De piloten Roffa en Keren zijn blij wanneer ze een dagje vrij krijgen en besluiten die samen door te brengen. Ze gaan jagen in de bergen. Maar door de dichte mist raakt Roffa de weg kwijt. Hij komt aan bij een duistere herberg en verdwijnt dan spoorloos. Keren laat het er niet bij zitten en speurt onafgebroken naar zijn vriend. Maar zonder succes. Van zijn commandant krijgt hij even vrijaf. Maar het vliegtoestel waar Keren in reist wordt door de bende overvallen. Het lukt hem echter om één van de overvallers uit te schakelen. Wanneer hij het masker verwijdert ziet hij tot zijn schrik dat zijn vriend Roffa de overvaller is. Wat is er met hem gebeurt? Keren vloert een overvaller, tekening van Don Lawrence Het antwoord op die vraag ligt in een ver verleden. In het verleden van Trigo. Nadat de problemen met de bende zijn opgelost hoopt Trigo dat het nu even een tijdje rustig blijft in het rijk. Maar niets zal minder waar blijken te zijn. Op een avond krijgt de geleerde Perik bezoek van een duister figuur. Hij noemt zichzelf Mepho en hij heeft de dochter van de geleerde, Salvia, in zijn macht. Hij wil de jonge vrouw alleen laten gaan wanneer Perik een opdracht voor hem uitvoert. De beste geleerde van Elekton moet een manier verzinnen om de gevangene van Zerss op vrije voeten te krijgen. Natuurlijk schrikt Perik, want deze man is een monster. Maar om zijn dochter te redden ziet hij geen andere uitweg en dus verzint hij een plan. Dankzij zijn vriendschap met Trigo krijgt hij speciale toestemming om het eiland waar de gevangene zit te bezoeken en helpt hem om te ontsnappen. Maar ondertussen heeft de neef van Trigo, Janno, achterdocht gekregen. Hij kan Salvia nergens vinden en besluit daarom Mepho te volgen. Al snel heeft hij door hoe de vork in de steel zit. Hij komt met een plan om Salvia te redden. En dat lukt hem ook. Maar het kwaad is reeds geschiedt. De gevangene van Zerss is op vrije voeten en een rilling van angst gaat door het keizerrijk.

Het tweede album verscheen onder de titel 'De gevangene van Zerss' (L'anneau de Zerss). Centraal in de verhalen staan ditmaal misdadigers die door hun criminele activiteiten het rijk aan het wankelen brengen en op die manier de macht willen verwerven. De Engelse titel van dit verhaal was overigens 'The Prisoner of Zerss'.


Trigië - De vijf opdrachten van Trigo (Les 5 épreuves) In het tachtigste jaar van Neva doen de Lokiërs weer een greep naar de macht over het keizerrijk Trigië. Keizer Trigo vecht mee in de voorste linies om de Lokiërs af te slaan. De Trigiërs slagen er in de aanval af te slaan. Maar keizer Trigo is tijdens de gevechten zwaargewond geraakt. Hij wordt geopereerd en de artsen vechten voor zijn leven. Het is de geleerde Perik die aan de raadsheren mededeelt dat het leven van de keizer gered is, maar dat hij invalide zal blijven. De raad is zeer geschrokken van de mededeling. Maar er is nog iets anders. De raad wil geen keizer die invalide is, ze vragen Trigo dan ook afstand te doen van zijn troon. Maar Trigo wil hier niets van weten en vraagt wat hij moet doen om de raad ervan te overtuigen dat hij de keizer is en moet blijven. Na enig beraad komt de voorzitter van de raad met het antwoord. Trigo zal vijf zeer moeilijke opdrachten met goed gevolg moeten uitvoeren om keizer te blijven. Trigo krijgt drie maanden om weer op krachten te komen. Hiertoe trekt Trigo zich terug op de vlakte van Vorg, waar zijn voorouders ook leefden. Na drie maanden is het dan zover, Trigo is toch hersteld en heeft zijn krachten terug. Nadat hij is teruggekeerd ontvangt Trigo de eerste opdracht. Op het stuk papier is te lezen "Breng ons het monster van Morv". De naam alleen al brengt angst onder de bevolking van Elekton. De volgende dag vertrekt Trigo voor zijn eerste opdracht. Hij gaat naar de jungle van Morv. Die nacht komt hij oog in oog met het monster. Trigo lijkt het monster al snel te hebben verslagen, maar wordt dan bewusteloos geslagen. Wanneer hij bijkomt, is hij geboeid en ziet hij een oude man zitten. Achter de man staat het monster dat naar de oude man luistert. Het blijkt dat de man dacht dat hij in het verleden Perik had gedood. Nu blijkt dat dit niet zo is komt Trigo in triomf terug met de oude man en het getemde monster. De tweede taak is om in de woestijn van Errid het laatste leger te zoeken dat daar tien jaar eerder plotseling verdween. Ook in de tweede opdracht slaagt Trigo. Om aan de derde opdracht te voldoen moet Trigo in dertig dagen de planeet rond reizen, zonder hulp van mechanische middelen en zonder hulp van naderen. Het lijkt een bijna onmogelijke opdracht. Maar dankzij zijn doorzettingsvermogen en vindingrijkheid slaagt Trigo ook nu. De vierde opdracht wordt door Trigo eerst verkeerd gelezen. Hij meent dat aan hem gevraagd wordt om een continent rond te zwemmen. Maar Perik ziet de oplossing. Door het graven van een kanaal kan Trigo aan de opdracht voldoen. Tijdens deze opdracht brengt Trigo een nieuw volk binnen het keizerrijk. En aangezien dat de vijfde opdracht zou zijn geweest is en blijft Trigo keizer van Trigië.
Trigo vindt het verdwenen leger uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence

Het album 'De vijf opdrachten van Trigo' (Les 5 épreuves) is opgenomen als het derde deel in de reeks door de uitgever. Maar het verhaal, dat de Engelse titel 'Trigo's five tasks' heeft, is van een later moment in de ontstaansgeschiedenis van de serie. Ditmaal is het één verhaal, daar waar in andere albums twee aparte vertellingen in elkaar overlopen. De nadruk ligt op de fysieke staat van Trigo om leiding te kunnen geven aan het keizerrijk. Het is maar goed dat dit van onze leiders niet gevraagd wordt, ik denk niet dat ze eraan voldoen. Het idee voor het verhaal zou zijn oorsprong kunnen hebben in de cultus die ooit een tijdje bij de Romeinen heeft gegolden, namelijk dat de keizer in alles even goed is en de beste in alles. Uiteraard is dit maar een gissing van mijn kant.


Trigië - Dreiging uit het heelal In het zevende jaar van Kink vindt een bloedstollende ramp plaats. Een gloednieuw schip, de Daveli, verdwijnt naar de bodem van de Tiborzee. Meteen na de ramp gaat een commissie onder leiding van keizer Trigo een onderzoek doen. Maar al snel blijkt dat niemand precies kan beschrijven wat er gebeurd is. En omdat het toch duidelijk moet worden wat er precies voorgevallen is, besluit Trigo dat het wrak van de Daveli onderzocht moet worden. Janno, keizer Trigo's neef, en zijn vrienden Keren en Roffa melden zich vrijwillig om de tocht naar het wrak te maken. Al snel bereiken ze het wrak, maar ze kunnen niet geloven wat ze zien. Een kaarsrechte snee loopt door de romp van het schip. Wat kan dit veroorzaakt hebben? Een zeemonster verhindert verder onderzoek, maar het drietal heeft genoeg gezien. De drie vrienden brengen rapport uit aan de keizer, maar zelfs de knapste geleerde van Elekton, Perik, weet niet wat dit veroorzaakt heeft. Maar het is geen natuurverschijnsel zegt hij. Drie dagen later is er een nieuwe ramp. Een brug wordt vernietigd en weer zijn er kaarsrechte sneden te zien. De keizer neemt onmiddellijk maatregelen en de vloot en de luchtmacht patrouilleren rond de klok. En dan laat de tegenstander zichzelf zien. Vanuit het water duikt een helse machine op. De aanval door de onbekenden is ingezet. En het is niet één machine, meerdere van deze apparaten slaan op hetzelfde ogenblik toe. Maar altijd vanuit het water. Janno in actie uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence De burgers van het keizerrijk raken in paniek en vluchten. De paniek zou nog groter zijn wanneer ze wisten dat er vreemdelingen vanuit het water het land op komen. Wat zijn deze personen van plan?

Met veel moeite is de dreiging van een invasie van de bewoners van de planeet Thalla afgewend. Maar een nieuwe dreiging uit het heelal loert. In het jaar 70 van Neva komt er uit de ruimte een rood cilindervormig voorwerp op de planeet Elekton terecht. Een voorwerp dat de naam "de rode dood" zou krijgen. Nadat het voorwerp op het oppervlak van de planeet is gekomen, doet de hitte van de zonnen van Elekton het vreemde voorwerp smelten. Kleine deeltjes worden her en der verspreid. Maar deze deeltjes zorgen voor een rode plantengroei. En deze planten groeien razendsnel. Rivieren komen droog te staan. De keizer stuurt Janno en zijn beide vrienden op onderzoek uit. Maar hun missie raakt verward in de inmiddels rode jungle die bezit heeft genomen van de planeet. En het is nog niet gedaan. Want nieuwe cilinders volgen. Honderden komen op de planeet terecht. En deze bevatten soldaten. Het is duidelijk dat er een invasie van Elekton is begonnen. Kunnen de inwoners van het keizerrijk het gevaar het hoofd bieden?

Het album 'Dreiging uit het heelal' is het vierde deel in de serie zoals deze op de markt is gebracht. Het album werd uitgegeven in 1977 en bevat twee verhalen waarbij de Trigiërs het hoofd moeten zien te bieden aan een invasie vanuit de ruimte. De twee verhalen staan los van elkaar en zullen ook in verschillende periodes zijn verschenen in tijdschriften. Voor zover ik weet zijn deze beide verhalen nooit in de PEP verschenen. Beide verhalen zullen ongetwijfeld wel verschenen zijn in het Engelstalige blad Look and Learn. Vermoedelijk is de Engelse naam van het tweede verhaal in dit album 'The red death' dat tussen januari en maart 1970 in Look and Learn werd gepubliceerd. De originele titel van het eerste verhaal is mij niet bekend.


Trigië - Mysterieuze krachten op Elekton De magische doos
In het keizerrijk loopt de spanning onder de bevolking op. Het gaat economisch zeer slecht met Trigië. De export is sterk gedaald, hoge werkloosheid en door oogstverliezen neemt nu ook de voedselvoorraad af. Dit leidt tot grootscheepse rellen. Een woedende menigte bestormt het keizerlijke paleis dat in vlammen opgaat. Trigo en de zijnen kunnen ternauwernood ontkomen. De onrust slaat ook over op de marine van het keizerrijk. De matrozen muiten en vermoorden hun officieren. Daarna nemen ze de hoofdstad onder vuur. De luchtmacht blijft echter Trigo trouw en voert op haar beurt aanvallen uit op de schepen van de muiters. Een van de piloten is Janno, de neef van de keizer. Hij vindt het afschuwelijk maar een andere oplossing lijkt niet mogelijk. Om de crisis de baas te worden wordt, op voorstel van Perik, Yarri Zemph aangesteld. Deze briljante econoom moet de situatie gaan stabiliseren. Maar eenmaal in zijn woning wordt Zemph aangevallen. Hij laat een aantal dagen niets van zich horen maar verschijnt dan uiteindelijk. De aanwezigen weten niet wat ze zien. In niets lijkt hij meer op de strenge econoom, maar is een flierefluiter geworden. Tharv, een satellietstaat van Trigië, ziet nu de kans schoon om onafhankelijk te worden en al snel is een openlijke oorlog aan de gang. Dan gebeuren er onverklaarbare dingen. Eén voor één lijken prominente Trigiërs het te laten afweten, tot aan de keizer toe. Wat is er met deze mensen aan de hand?

De microscopische wereld
Het is weer onrustig in Tharv en Trigo wil persoonlijk een bezoek gaan brengen. Wanneer hij op de luchthaven is verongelukt er een vrachtvliegtuig. De keizer is een van de eerste die deelneemt aan de redding. Maar dan ontploft het vliegtuig en lijkt de keizer getroffen. Enkele dagen later worden Janno en zijn vader, de broer van de keizer, naar het paleis geroepen. Perik heeft een schokkende mededeling. Het vliegtuig vervoerde atoomafval en de keizer is aan een grote dosis straling blootgesteld. Het gevolg is de Trigo gekrompen is. En niet zomaar een beetje, hij past nu onder een glazen stolp. En Perik kan het proces niet stoppen. Wanneer Trigo inmiddels zo klein is dat hij alleen nog door een microscoop waarneembaar is en gewond raakt, besluit Janno zich bij zijn oom te voegen. Perik kan de omstandigheden van de atoomramp nabootsen en al snel is ook de neef van de keizer voor het blote oog niet meer zichtbaar. Alsof alles al niet erg genoeg is, is er een opstand uitgebroken in het keizerrijk. En de leiders hiervan weten wat er met de keizer is gebeurd. Terwijl de revolutie als een brand door het keizerrijk gaat, blijft de enige persoon die kan stoppen, krimpen. Samen met Janno komt hij terecht in een onverwachte wereld.

Het mysterie van de Tarron-maan
Alle inwoners zijn getuige van de teugkeer van de astronaut Zacco. Hij heeft een dag doorgebracht op de Tarron-maan die om de planeet draait. Maar wanneer de ruimtereiziger uit zijn cabine stapt, ziet het publiek het vertrokken gezicht van Zacco. Eenmaal in een testruimte vertelt hij over zijn ervaring. Hij is op de maan door iets onbekends aangevallen en Zacco heeft het gevoel dat hij "het" mee heeft teruggenomen naar Elekton. Iedereen stelt hem gerust, de cabine is onderzocht en er zat niets in. Echter de twee wachten bij de cabine zijn wel verdwenen. Dan begint Zacco te klagen over onverklaarbare aanvallen. Aanvallen die door niemand worden gezien en die ook geen sporen na lijken te laten. Toch vertrouwt Perik het niet en vraagt hij Janno om op Zacco te letten. De neef van de keizer doet dit en dan wordt duidelijk dat Zacco zich niets heeft ingebeeld. Het is gevaar is echt!

Trigo leidt de aanval uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence

Het vijfde deel uit de Trigië serie heeft als titel 'Mysterieuze krachten op Elekton' meegekregen. Ditmaal zitten er drie verhalen in het deel. Het zijn echt klassieke Trigië verhalen en ze horen zeker bij mijn favoriete Trigië vertellingen. Vooral het verhaal over de microscopische wereld is bijzonder origineel. Een universum dat kleiner is dan het kleinste waarneembare deeltje. Dit verhaal lijkt gebaseerd op de theorie dat er meerdere universa tegelijk bestaan, maar het is op een bijzondere wijze uitgewerkt. Het verhaal over de Tarron-maan is een van de eerste verhalen die bij mij zijn blijven hangen. Dit komt waarschijnlijk grotendeels door het mysterieuze in het verhaal. Butterworth en Lawrence creëren een dreigende sfeer in het scenario zonder dat de tegenstander echt werkelijk in beeld wordt gebracht. Het verhaal verscheen overigens in het stripblad Eppo in 1976.


Trigië - In de greep van het kwaad De gestolen formule
Op de verjaardag van het keizerrijk houden de trigische strijdkrachten een imponerende parade. In de middag is het de beurt aan de luchtmacht en de piloten geven een spetterende show die gadegeslagen wordt door onder meer keizer Trigo en zijn broer Brag. Na afloop van de show landen de toestellen op de luchtmachtbasis vlak buiten Trigopolis. Janno en Vella, twee van de piloten, verlaten hun toestel en gaan op weg om zich op te frissen. Maar terwijl zij over de basis lopen, wordt Vella aangesproken door een duister ogend figuur. Vella heeft namelijk een gokprobleem en als gevolg daarvan veel schulden. De man komt de luitenant waarschuwen. Als hij aan het einde van de maand niet betaald heeft zal iedereen weten dat Vella een gokker en een leugenaar is. Wanhopig gaat Vella in zijn hoofd zijn mogelijkheden na, maar ziet nog geen uitweg. Hij heeft namelijk geen cent meer op zijn rekening. Maar een onverwachte kans doet zich voor. Wanneer Vella samen met Janno de geleerde Perik bezoekt, steelt de gokkende vlieger een dossier met uiterst geheime en gevaarlijke formules. Omdat hij beseft dat hij hulp nodig heeft, ontvoerd Vella de gevangene Zerros. Deze geleerde is veroordeelt omdat hij geheimen wilde verkopen en Vella dwingt hem nu voor hem te werken. Perik wordt onwel uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence Na enige tijd heeft Vella de beschikking over een apparaat dat zijn lichaam verandert in water, maar waarbij hij toch nog steeds beschikt over denkvermogen. Omdat de plas water dodelijke eigenschappen heeft rekent Vella direct af met zijn schuldeisers. Maar Vella wil meer, veel meer.

De planeet der ballingen
Het keizerrijk groeit nog steeds. Iedere dag worden de rijkdommen van Elekton naar Trigopolis gebracht. Perik is behalve de grootste geleerde op Elekton ook schatkistbewaarder van het keizerrijk. Ieder Lunarjaar kan hij door middel van een tijdklok de schatkamers binnen. Hier controleert Perik de rijkdommen. Na zes dagen worden de deuren van de schatkamer weer geopend zodat de geleerde de onneembare veste kan verlaten. Zo ook dit jaar. Maar een paar passen voordat Perik buiten is krijgt hij een aanval en stort ter aarde. Het gevolg is dat Perik opgesloten zit in de schatkamers. De keizer roept direct een speciale zitting van de keizerlijke raad bijeen. Niemand lijkt een oplossing te hebben, totdat er een afgevaardigde het woord neemt. Hij kent iemand die Perik zou kunnen bevrijden: Nargaz. Dit is de naam van de grootste rover van Elekton. De mensen noemden hem de man zonder gezicht. Maar deze Nargaz is niet meer op Elekton. Na zijn gevangenneming is hij naar een plaats gestuurd waar nooit iemand van terugkomt. En toch is dit de enige hoop voor Perik. Iemand moet naar de planeet der ballingen en proberen Nargaz over te halen om Perik te helpen. Het is Janno die deze levensgevaarlijke taak op zich neemt.

De dubbelganger
In het vierde jaar van Ziss vinden, op de stichtingsdag van het Trigische rijk, in de hoofdstad Trigopolis festiviteiten plaats. Onder de vele vormen van vertier is ook een toneelgezelschap die de stichting van de hoofdstad na spelen. De rol van keizer Trigo wordt door een zekere Russ gespeeld. Een arme acteur die echter een merkwaardige toekomst te wachten staat. In het keizerlijk paleis is Trigo vermoeid naar bed gegaan. Wanneer hij de volgende dag wakker wordt wil hij gaan zwemmen,maar wordt neergeslagen door zijn eigen wacht. Wat Trigo niet beseft is dat zijn uiterlijk is veranderd. Hij ziet er totaal anders uit. Niemand geloofd dat hij Trigo is. Een groep samenzweerders heeft inmiddels de hand gelegd op de acteur Russ. Met een apparaat wordt zijn uiterlijk veranderd. Hij is nu de exacte dubbelganger van Trigo. De echte keizer is inmiddels de gevangene van de groep samenzweerders. Zal iemand de waarheid kunnen ontdekken?

Ook in het zesde deel van de Trigië albums zijn een drietal verhalen bijeen gebracht. Zoals wel vaker in de serie is het Janno die in twee van de verhalen in het album 'In de greep van het kwaad' min of meer de hoofdrol vervuld. In twee van de drie verhalen zijn er aanvallen op het keizerrijk door personen die de macht aan zichzelf willen trekken. Alleen het verhaal 'De planeet der ballingen' vormt hierop een uitzondering. Voor zover ik weet is dit ook het enige van de drie verhalen, dat eerder in een stripblad verscheen. In 1976 werd het uitgegeven in het stripblad Eppo. De originele titel van het verhaal zou 'A national emergency' kunnen zijn dat in 1973 verscheen in het blad Look and Learn.


Trigië - De strijd om de macht De gelofte van Lukaz Rann
Het is een mooie dag en buiten de poorten van Trigopolis is een grote menigte samengestroomd. Bijna alle inwoners van de stad willen getuige zijn van het sportevenement van het jaar. De beste raketvlieger van de planeet Elekton wil die dag gaan proberen om zijn eigen hoogterecord te verbeteren. Hoewel raketvliegen een levensgevaarlijke sport is, kan Lukaz Rann niet meer zonder. Na enige voorbereiding is het dan zover. Lukaz Rann schiet omhoog en verbetert inderdaad het record. Maar gaat er plots iets mis. Hij verlaat de raket en tracht zijn parachute te openen, maar deze werkt niet goed. Van grote hoogte komt hij in het water van de Trigobaai terecht. Wanneer keizer Trigo hoort wat er gebeurt is, stuurt hij Perik naar de artsen die Lukaz behandelen. Wellicht kan de geleerde helpen. Wonderwel slaagt de operatie en enkele weken later loopt Lukaz alweer monter rond. Maar Perik heeft minder goed nieuws. Lukaz Rann heeft nog maar zes maanden te leven. Eerst zal hij volledig hersteld lijken, maar daarna zal de aftakeling beginnen. In zijn luxe villa overpeinst Lukaz zijn lot. In de tijd die hij nog heeft wil hij nog iets van belang doen voor de bewoners van Elekton. En dan krijgt hij een idee. Hij gaat proberen om de zes mannen die het meeste onheil over de planeet brengen te stoppen in de tijd die hij nog heeft. Lukaz Rann uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence In de daarop volgende weken probeert hij zoveel mogelijk aan de weet te komen. En hij weet dan wie er bovenaan de lijst staat. Het is Zorza de Barbaar, die met zijn krijgers het zuidelijke deel van de planeet terroriseert. Onverschrokken begint hij aan zijn missie. En dit lijkt allemaal goed te verlopen. Toch zijn er gevolgen die Lukaz Rann niet had voorzien.

De strijd om de macht
In de zomermaand van Yuss vindt er een belangrijke gebeurtenis plaats in het rijk. Keizer Trigo heeft namelijk besloten om af te treden. Vanaf dan is Trigië een republiek. Trigo draagt de macht over aan drie mannen. Zijn broer Brag, de geleerde Perik en maarschalk Zeross, hoofd van de luchtvloot. De volgende morgen vertrekt Trigo in een vliegtuig met zijn neef Janno naar een ander deel van de planeet. Het tafereel wordt onder meer gadegeslagen door een armoedig geklede jongeman die enigszins spottend lacht. Hij beseft dat de drie mannen die nu de macht hebben zichzelf tot dictator kunnen laten uitroepen. Deze jongeman heet Yorro en is wiskundestudent. Omdat hij de huur niet meer kan betalen moet hij op straat gaan leven. En in hem ontstaat een brandende ambitie. Een jaar lang werkt hij aan wiskundige formules maar dan lijkt hij het geheim ontsloten te hebben. Nu is hij in staat om een geweldig fortuin te vergaren. Hij steelt dure kleding en een vliegtuig en vertrekt naar een stad een de kust. Hier maakt hij van zijn ontdekte geheim gebruik om de bank van een casino failliet te laten gaan. Nu beschikt Yorro over een klein fortuin. Maar hij wil meer. Zijn doelwitten worden de drie mannen aan wie Trigo de macht heeft overgedragen, want iedereen heeft zijn prijs. Een van hen moet te koop zijn. En zijn plan slaagt. Yorro verwerft de absolute macht. Alleen Janno ontsnapt. Hij beseft dat Trigo moet terugkeren om het rijk en de planeet te redden.

De titel 'De strijd om de macht' heeft alleen betrekking op het tweede verhaal in dit zevende album uit de serie. Het eerste verhaal, dat in ieder geval in 1977 ook de het stripblad Eppo stond, ziet op een inwoner die meent te zullen gaan sterven en in zijn laatste maanden iets blijvends wil doen ten goede van de inwoners van de planeet Elekton. Hoe anders de motieven van de student in het tweede verhaal. Wat dat betreft zijn twee uiterste motieven in een album tegenover elkaar geplaatst. Ik denk dat de Engelse benaming voor 'De gelofte van Lukaz Rann' waarschijnlijk 'The Rocketeer' is. Dit verhaal stond in 1975 in Look and Learn. Het tweede verhaal zou 'The Tyrant' kunnen zijn wat in 1969 in het stripblad Look and Learn verscheen.


Trigië - Het boze oog De formule van Perik
Op een heuvel hoog boven de hoofdstad van Trigië staat een zwaarbewaakt gebouw. De keizerlijke politie is verantwoordelijk voor de beveiliging. Slechts twee mensen in rijk mogen het gebouw betreden. Dit zijn keizer Trigo en de geleerde Perik. Het gebouw is ontworpen om een groot geheim te bewaren. Binnen staat een kist met hierin een formule die door Perik is ontwikkeld. Het is de formule voor het verschrikkelijkste wapen dat je je maar bedenken kan. Dit wapen, als het gebruikt wordt, vernietigd al het leven op Elekton. Gelukkig dat Trigo dit geheim bewaart. Niet veel later wordt het festival van Vorg gevierd. Om de dag te herdenken dat Trigië ontdekt werd, steekt Trigo met zijn broer Bragg het meer van Takka over. Het is een jaarlijks ritueel. In het meer ligt een eiland met één bewoner. Een oude man genaamd Orro. Het gezicht van Orro staat somber, in het vuur leest hij dat het geheim van het vernietigingswapen wordt gestolen door misdadigers. Om dit te voorkomen moeten Trigo en Bragg het wapen naar het eiland brengen waar het diep in de grond begraven zal worden. Dan is het wapen veilig. Met deze opdracht keren Trigo en Bragg terug naar het paleis, waar ook Janno aanwezig is. Wanneer hij zijn vader vraagt wat er aan de hand is, wordt hij door Bragg afgesnauwd. Janno vertrouwt de situatie niet en besluit zijn vader en zijn oom stiekem te volgen. En dit is maar goed ook, want op het eiland van Takka wacht de twee broers een dodelijke val van de Lokiërs.

Het boze oog van Toth Zandu
In het zeventiende jaar van Zenf wordt een nieuw vliegdekschip door keizer Trigo te water gelaten. Het schip draagt de naam "Heldenmoed" en moet de oorlogszuchtige Catonen gaan verslaan. Janno en twee andere piloten uit de strip Trigië, tekening van Don Lawrence Janno vliegt met zijn eskadron boven de haven. Vanuit de lucht ziet hij het schip in het water glijden. Niet lang daarna maken ze een landing op het dek. De bevolking die zich in de haven verzamelt heeft is vol bewondering voor het zeeschip. Maar in de massa staat één man die er andere gedachten op nahoudt. Hij lijkt te weten dat het schip al op haar eerste reis zal zinken. Maar de roodharige man had die dag nog een afspraak. Hij kocht van de man met wie had afgesproken een lot voor de Trigische staatsloterij. Maar de roodharige man was alleen geïntresseerd in een bepaald lotnummer waarvoor hij grif betaalde. Dit tot de verbazing van de verkoper. Die avond op volle zee voltrekt zich het drama wat de roodharige man, die Toth Zandu heet, had voorzien. Een gigantische explosie laat de "Heldenmoed" zinken. Dit nieuws wordt ook in Cato bekend en met gejuich ontvangen. De Catonen verklaren Trigië direct de oorlog. Maar het blijft hier niet bij. Op televisie ziet de verkoper dat Toth Zandu inderdaad het winnende lot in handen heeft gekregen. En nu vraagt hij zich af hoe Toth Zandu dit wist. Het lijkt inderdaad onmogelijk, maar Toth Zandu heeft een speciale eigenschap. Hij kan naar de toekomst reizen en weer terug naar het verleden. Op die manier vergaart hij kennis over gebeurtenissen die nog plaats moeten vinden. En Toth Zandu is niet van plan die kennis voor het goede aan te wenden. Integendeel.

De vloek van de zonaanbidders
Op een dag voltrekt zich een ramp met een vliegtuig van de Trigische luchtmacht. Vliegend boven de haven botst het toestel frontaal op het gigantische beeld van de Vorg, de oorspronkelijke bewoner van Trigië. Natuurlijk volgt er een onderzoek en de conclusie van Perik liegt er niet om. Het toestel was gesaboteerd, iemand heeft de piloot Vanda vermoord. Volgens Perik was de piloot slachtoffer van een geheimzinnige sekte en niet het eerste slachtoffer. Meerdere invloedrijke inwoners zijn vermoord omdat zij niet naar de bevelen van de sekte wilden luisteren. Perik doelt op de sekte van de zonaanbidders. Vanda werkte als geheim agent om informatie over de sekte te verzamelen. Nu Trigo weet wat er speelt komt hij in actie. De volgende dag hebben de leden van de sekte een bijeenkomst en de Trigische politie arresteert alle leden. Behalve één. De hogepriester van de sekte weet te ontkomen. Voordat hij verdwijnt, spreekt hij een vloek uit over Trigo. Kort daarna beginnen er vreemde dingen te gebeuren. Is dit echt de vloek of ziet de hogepriester kans om het lot van Trigo op een andere manier te beïnvloeden? Trigo wil er het zijne van weten en gaat de confrontatie aan.

Ook in dit achtste deel zijn weer drie verhalen over Trigië terug te vinden. In 'Het boze oog' krijgt Trigo weer te maken met dreigingen voor zijn keizerrijk. In het eerste verhaal is die nog afkomstig van de Lokiërs. De Engelse titel is mogelijk 'The deadly formula', een verhaal dat verscheen in Look and Learn in 1969. Het tweede en derde verhaal betreffen dreigingen van binnenuit het rijk zelf. Eerst is daar Toth Zandu die door de tijd kan reizen. Dit verhaal heeft als Engelse titel 'The time-traveller' en verscheen in Look and Learn in 1975. In het laatste verhaal vormt een sekte het grote gevaar. Ook nu zijn het inwoners van het rijk die voor angstige momenten zorgen. Dit verhaal heeft als Engelse titel 'The curse of the sun worshippers' en verscheen in Look And Learn van december 1973 tot en met februari 1974.



Geraadpleegde bronnen:
en.wikipedia.org/wiki/The_Trigan_Empire
en.wikipedia.org/wiki/Don_Lawrence
en.wikipedia.org/wiki/Mike_Butterworth
www.triganempire.co.uk/makingof/nl/index.php
nl.wikipedia.org/wiki/Trigi%C3%AB